I ART MY SCIENCE
Wie zijn de mensen achter medische dossiers? Veranderingen in de hersenen als gevolg van neurologische aandoeningen kunnen ervoor zorgen dat iemand de wereld en zichzelf anders ervaart. In ‘Whispers from the files’ creëerde Bart een portret van een patiënt die is overleden aan een hersentumor. Het gefragmenteerde en vergeten leven van deze persoon wordt weergegeven door vlakken van verschillende materialen in het gezicht van de patiënt. Bart bereikte dit door gebruik te maken van het historische patiëntendossier en delen van zijn tekeningen in een collage te verwerken.
“Wanneer je de dossiers opent, kom je foto’s van patiënten tegen – het maken van foto’s vóór en na was onderdeel van het diagnostische proces. Geschiedenis kan soms vrij abstract lijken, bijna als fictie. Wanneer je een foto van iemand ziet en het dossier leest, besef je hoeveel levens er zijn geweest – allemaal verborgen in de dossiers. Het raakt je.”
‘Whispers from the files’ is opgebouwd uit vier lagen: een portretfoto uit het medisch dossier, een tekening gemaakt met marker en fineliner, en een oliepasteltekening. Deze zijn allemaal uitgeknipt en over elkaar heen geplaatst op een pagina uit het daadwerkelijke patiëntendossier. Net zoals wetenschappers verschillende perspectieven hebben op dezelfde patiënt, gebruikt Bart verschillende materialen en technieken om het portret van dezelfde persoon te vormen. Op de achtergrond van het portret staan beschrijvingen van medische testen die vandaag de dag nog steeds worden uitgevoerd, zoals het testen van de werking van de tong. Bart heeft een fascinatie voor het menselijke aspect van wetenschap en geneeskunde. “Het brengt mijn onderzoek tot leven. Het belicht de menselijke kant van het werk dat ik doe.”
Bart’s onderzoek stelt hem in staat om open-minded te blijven en naar het grotere geheel te kijken. “Een belangrijke les uit de geschiedenis van de geneeskunde voor medische- en wetenschapsstudenten is dat wat wij vandaag als waar beschouwen, in de loop van de tijd kan veranderen. Het is belangrijk om flexibel te blijven wanneer dat gebeurt.”
De kunstenaar
Over Bart Lutters
Bart heeft een diploma van de medische opleiding (SUMMA) en werkte een jaar lang op de afdeling neurochirurgie. In de klinische praktijk miste hij een focus op reflectie, wat hem motiveerde om te beginnen aan een PhD in de geschiedenis van de geneeskunde – specifiek gericht op het ontstaan van de neurochirurgie in Nederland. In zijn onderzoek bestudeert hij hoe het vakgebied neurochirurgie zich ontwikkelde in de late negentiende en vroege twintigste eeuw. Zijn bronnen omvatten onder andere oude patiëntendossiers uit medische archieven.